خودشناسی

حرف خودشناسی که به میان می‌آید، آدم یاد عرفان و فلسفه و هستی‌شناسی و این‌دست موضوعات پیچیده می‌افتد، اما شناختن خود لزوما آن‌قدرها سخت و پیچیده نیست و دست‌کم در قلمروی روان‌شناسی راهکارهای ساده‌ای دارد که به امتحان‌کردنش می‌ارزد.

 شناختن خود یک سفر است؛ سفری که از مسیرهای گوناگونی عبور می‌کند و پیچ‌وخم‌های خودش را دارد. این‌ها پیشنهاداتی است که شاید بتواند در طول این سفر همراهی‌تان کند:

• تفکر و مراقبه: اولین اصل خودشناسی، تامل درباره خود است؛ یعنی بدانیم در هر لحظه، چه حالی داریم و چه حالی در دیگران ایجاد می‌کنیم، چه افکاری داریم و این افکار به چه رفتارهایی منجر می‌شود. ندای درون ما چه می‌گوید و از بیرون چطور به‌نظر می‌رسیم. همه این‌ها کمک می‌کند شناخت بهتر و عمیق‌تری نسبت به خودمان پیدا کنیم.

• مطالعه: در علم روان‌شناسی، خودشناسی، تکنیک‌ها و راهکارها و نظریاتی دارد. مطالعه کتاب‌ها و مقالاتی که در این زمینه وجود دارد، راه را برای بیرون‌آمدن از نقاط کور و دست‌یافتن به تصویری واضح‌تر از خود هموار می‌کند.

• روزانه‌نویسی: نوشتن روزانه شاید کار بسیار ساده و پیش‌پاافتاده‌ای به‌نظر برسد، اما وقتی هر روز و در هر حالی می‌نویسید، در پایان ماه، فصل یا سال می‌توانید سراغ نوشته‌هایتان بروید و آنچه را که در ذهنتان گذشته، مرور کنید. این مرور‌کردن‌ها کمک بزرگی به فرایند خودشناسی خواهد کرد.

• استفاده از مشاوره: مشاور کسی است که هم علمش را دارد و هم شما را از بیرون می‌بیند و در نتیجه می‌تواند تصویر شما را از خودتان کامل‌تر کند.

شناختن خود باعث می‌شود مسیر زندگی‌مان را پیدا کنیم. وقتی خودمان را نمی‌شناسیم، نمی‌دانیم استعدادهایمان کدام است، ارزش‌هایمان کدام است، چه نقاط ضعفی داریم و حتی آرزوهایمان کدام است. در این حالت، مثل برگی در دست باد، به هر سمتی که جمع یا جامعه‌مان ما را ببرد، خواهیم رفت و در نهایت به هیچ جا نخواهیم رسید و احساس خلاء و پوچی خواهیم کرد.

شناختن خود ما را در کنترل خودمان توانمندتر می‌کند. وقتی انگیزه کارهایمان را بدانیم و تشخیص بدهیم که در موقعیت‌های مختلف، چه واکنش‌هایی ممکن است نشان بدهیم یا چه افکار و احساساتی سراغمان می‌آید، داشتن کنترل و تسلط بر خود بسیار راحت‌تر می‌شود. بنابراین، با خودشناسی می‌توانیم در داستان زندگی‌مان نقش پررنگ‌تری بگیریم و بر اوضاع مسلط‌تر شویم.