موفقیت |
1405/03/17 |
مهارت تاب آوری چیست و افراد تاب آور چگونه اند؟
بررسی واکنش افراد تابآور و افراد غیرتابآور در موقعیتهای دشوار
تاب آوری، تعریفی روانشناختی است که به افراد اجازه میدهد بعد از ناکامی، شکست و زمینخوردنهای مکرر، استقامت خود را حفظ کرده و خود را بازیابی کنند. بسیاری از افراد به صورت ذاتی، انعطافپذیری بالایی دارند و به همین دلیل در برابر ناملایمات زندگی آسیب کمتری میبینند. اما بسیاری از افراد هم تاب آوری ندارند و کوچکترین و بیاهمیتترین معضلات زندگی میتواند آنها را در هم بشکند. بنابراین تابآوری در نتیجۀ ویژگیهای مختلف درونی و بیرونی از جمله ژنتیک، محیط زندگی و سلامت روان ایجاد میشود. در ادامۀ این مقاله در مورد مهارت تاب آوردن و واکنش افراد تابآور و افراد غیرتابآور در موقعیتهای دشوار را مورد بررسی قرار دهیم.
مهارت تاب آوری چیست؟
تاب آوری، اصطلاحی در روانشناسی است که مهارت انعطاف پذیری و سازگاری فرد در ابعاد مختلف روانی، اجتماعی، تحصیلی و … در هنگام بروز مشکلات را بیان میکند. مهارت تابآوری به افراد کمک میکند تا بعد از بحرانهای سخت و استرسآور زندگی، عبور کرده و خود را بازیابی کنند. باید بدانید که تابآوری به شرایط خاصی محدود نمیشود و حتی برخلاف تصور عموم، به معنی نداشتن استرس و اضطراب نیست. در واقع تاب آوردن، به مرحلۀ گذر از سختی و حال بد برای رسیدن به حال خوب گفته میشود. افرادی که مهارت تاب آوری بالایی دارند، دارای ویژگیهای زیر هستند:
- کمکگرفتن به موقع از دیگران
- دیدگاه جنگجو نه قربانی
- توانایی برنامهریزی و پایبند بودن به آن
- مدیریت درست هیجانات و احساسات
- داشتن شبکه ارتباطی قوی و عمیق
- اعتماد به تواناییها و استعدادهای خود
انجمن روانشناسی آمریکا (APA) تاب آوری را اینگونه تعریف میکند:
«فرآیند سازگاری به معنی قدرت تحمل مشکلات، یافتن راهحل آنها همراه با امیدواری در هنگام بروز مشکلات است». بنابراین در تعریف تاب آوری، سه ویژگی مهم وجود دارد:
- مقاومت که به معنی جلوگیری از بروز اختلال در روند زندگی به دنبال عوامل استرسزا است.
- بهبود که به معنی توانایی گذر از احوال نامطلوب و بازگشت به حال عادی است.
- بازیابی مجدد که به معنی یافتن راهحلهای جدید با در نظر گرفتن شرایط و محدودیتها است.
همیشه به ما گفتهاند زندگی را سخت نگیریم، در هنگام روبهرویی با مشکلات صبور باشیم و انعطاف به خرج دهیم یا بهعبارتی «تابآوری» داشته باشیم. افراد تابآور در مقابل مشکلات نمیشکنند و در بسیاری از مواقع برنده میدان هستند. اما اینکه دقیقا چطور باید تابآور باشیم را کسی برایمان نگفته است. درادامهی میخواهیم به شما نشان دهیم واکنش افراد تابآور و افراد غیرتابآور در موقعیتهای دشوار چه تفاوتی با هم دارد.
افراد تابآور واقعیت را انکار نمیکنند!
شما در رابطهای هستید که اخیرا بهدرستی پیش نرفته و اکنون تقریبا مطمئن هستید که اوضاع درست نخواهد شد و نشانههایی را میبینید که به شما میگوید طرف مقابل میخواهد این رابطه را به پایان ببرد. واکنش شما به این اتفاق چیست؟
فرد غیرتابآور: نشانههای بهپایانرسیدن رابطه را نادیده میگیرد. او سعی میکند چیزی را به روی خودش نیاورد و تلاشهای طرف مقابل را برای پیشکشیدن موضوع و مطرحکردن مشکلات رابطه، ناکام میکند.
فرد تابآور: نشانهها را میبیند و آنها را جدی میگیرد. او با وجود مشکل در رابطه روبهرو میشود و آن را میپذیرد. او تلاش میکند ریشه مشکلات را پیدا کند و اگر حلشدنی هستند. آنها را حل کند و اگر واقعا کار رابطه به پایان رسیده، آن را با خوبی و خوشی به پایان ببرد.
افراد تابآور احساسات خود را مدیریت میکنند!
همان موقعیت را درنظر بگیرید؛ یک شکست عاطفی ممکن است احساسات شدیدی را در فرد برانگیزد. بررسیها نشان داده است که بسیاری از غواصان در هنگام غرقشدن بهصورت خودکار و از روی ترس، ماسک اکسیژن را از روی دهان خود برمیدارند؛ درحالیکه هنوز اکسیژن کافی در اختیار دارند. بنابراین، عملکردن از روی احساس و تکانههای هیجانی میتواند نتایج ناخوشایندی برای ما بهدنبال داشته باشد. شما در این موقعیت چه کار میکنید؟
فرد غیرتابآور: پس از مدتی انکار، مجبور میشود ماجرا را بپذیرد؛ آنهمزمانیکه واقعیت بهسختی در صورتش کوبیده شده است و در این زمان، بهشدت غمگین یا خشمگین میشود و با التماس و خواهش یا با خشونت میکوشد رابطه را احیا کرده یا کار طرف مقابل را تلافی کند.
فرد تابآور: او هم اندوه و شاید خشم زیادی را تجربه کند، اما میداند که این احساسات طبیعی است و پس از مدتی فروکش میکند و نباید براساس آنها دست به تصمیمگیری بزند. او غصههایش را با درددلکردن برای دوستی مطمئن تسکین میدهد و بعد مینشیند و فکر میکند که کجای کارش اشتباه بوده تا نگذارد این جریان در زندگیاش تکرار شود.
افراد تابآور اعتمادبهنفس زیادی دارند!
درست است که ما باید واقعیتها را بپذیریم، اما زمانیکه نوبت به اطمینان به توانمندی خودمان در حل مشکلات میرسد، اگر کمیتوانمندیهایمان را بیشتر از آنچه هست، فرض کنیم، معمولا نتیجه بهتری میگیریم. فرض کنید در محل کار عذر شما را خواستهاند و از فردا دیگر آن کار همیشگی و امن را در اختیار ندارید. در این شرایط چهکار میکنید؟
فرد غیرتابآور: آه و ناله و زاری را شروع میکند، چون مطمئن است با این شرایط بازار هیچ کاری از دستش برنمیآید. او گوشهگیر و خانهنشین میشود و این اتفاق زندگیاش را زیرورو میکند.
فرد تابآور: واقعیت را میپذیرد، غم و خشم و ترس و احساسات دیگرش را تجربه میکند و بعد با خودش میگوید: «دنیا که به آخر نرسیده است. تو الان کلی تجربهکاری داری و میتوانی یک کار دیگر، حتی بهتر از قبلی، برای خودت دستوپا کنی. تو از دیگران هیچچیزی کم نداری!»
افراد تابآور مرد عمل هستند.
حتی داشتن اعتمادبهنفس بالا هم نمیتواند چیزی را تضمین کند؛ زمانیکه فرد براساس آن دست به عمل نزند. اینجاست که تفاوت بین اعتمادبهنفس کاذب و اعتمادبهنفس واقعی مشخص میشود. همان موقعیت شکست در کار را درنظر بگیرید. بهنظر شما برخورد یک فرد واقعا بااعتمادبهنفس در چنین موقعیتی چه خواهد بود؟
فرد غیرتابآور: ممکن است با خودش بگوید: «خیلی هم دلشان بخواهد که کارمندی مثل من داشته باشند. من هر جا بروم برای داشتنم سر و دست میشکنند!» ولی او با گفتن این حرفها درواقع دارد روی ترس از شکست و عدماطمینان به خودش سرپوش میگذارد؛ بنابراین، جرئت اقدامکردن را ندارد و اوضاعش هرروز بدتر از روز قبل خواهد شد.
فرد تابآور: به خودش اطمینان دارد؛ بنابراین با شهامت دل بهدریا میزند و دنبال کار تازهای میگردد. او از کارفرمای قبلی شکوه و شکایت نمیکند و به سرنوشت لعنت نمیفرستد، بلکه گذشته را پشت سر میگذارد و با نگاه به آینده و با تکیه بر توانمندیهایی که در خودش سراغ دارد، بهسوی فردای بهتر قدم برمیدارد. این اعتمادبهنفس و شهامت، بهزودی به دیگران هم منتقل میشود و اعتماد آنها را نسبتبه او جلب میکند و این آغازی برای بهدستآوردن شغلی بهتر از قبل خواهد شد.
نویسنده : شیوا صالح
مهارت تاب آوری چیست و افراد تاب آور چگونه اند؟
ترس از ترسیدن!
نحوه صحیح برخورد با قانونگريزي نوجوانان
آیا مشکل تمرکز دارید؟!
کتاب فصلنامهی موفقیت شمارهی 453
مجله ی موفقیت در شماره ی پیش روی خود به عنوان موضوع محوری به مردانگی و زنانگی سمی پرداخته است؛ علاوه بر این که؛ گفت و گویی اختصاصی داشته ایم با فردین علیخواه، جامعه شناس در بخش های مختلف تلاش کرده ایم از دریچه های گوناگون به این موضوع مهم بپردازیم.فصل ایستگاه؛ شما را با دیدگاه های روانشناسان و کارشناسان پیرامون موضوع مردانگی و زنانگی سمی و نیز چالش های پیرامون آن آشنا می کند.در بخش دو فنجان داغ به سراغ افرادی رفته ایم که موفقیت را در عمل به اثبات رسانده اند؛ سید حمیدرضا محتشمی که بیست و پنجمین سال فعالیت حرفه ای خود را در حوزه ی کوچینگ، توسعه ی فردی و رهبری پشت سر نهاده است و نیز کرامت عزیز زاده؛ سفیر صلح و دوستی که با رکاب زدن در بیش از هفتاد کشور و کاشتن درخت، به نماد حمایت از محیط زیست و منابع طبیعی تبدیل گشته است.فصل روایت اجنبی ها در این شماره به دو موضوع جذاب پرداخته است که عبارتند از جنبش آهستگی و نیز مقاله ای که به زندگی شگفت انگیز جین گودال و تاثیرات کاوش های ایشان در حوزه ی شامپانزه ها بر زندگی امروزی ما نگاهی افکنده است.فصل اتاق 333 شما را پای صحبت یک تجربه ی واقعی در ارتباط با اختلال شخصیت اسکزوئید و مشکلات و نیز راهکارهای حل آن قرار می دهد که در اتاق درمان اتفاق افتاده است.در فصل پایانی زیر ذره بین نیز همکاران ما تلاش کرده اند تا در کنار مطالب سرگرمی و انگیزشی، شما را با بهترین و موثرترین راهکارهای استفاده از هوش مصنوعی در حوزه های مختلف کسب و کار آشنا کنند.
مشاهده جزئیات
اشتراک گذاری
